Druk artikel

Leer uit ander se foute

Vrouekeur 5 Augustus 2011

Hou ander ouers dop om seker te maak jy trap nie in dieselfde strik nie, skryf Carien Grobler

“Geen kind word met instruksies gebore nie,” sê Wietske Boon, ‘n spelterapeut van Centurion.  “’n Mens kan net jou bes doen, want ouers is almal feilbare mense wat foute maak.”

VERMY DIE STRIKKE

Hoewel dit menslik is om foute te maak, kan ouers uit ander se foute leer om te voorkom dat hulle in dieselfde strikke trap.  Wietske brei uit oor tien algemene foute wat ouers maak:

1. BEDERF

Dit is goed om jou kind spesiaal te laat voel, maar gereelde geskenke moet nooit die norm word nie.  ‘n Kind wat bederf word, heg geen waarde aan besittings nie. 

  • Gee vir jou kind ‘n spaarbussie waarin hy kan spaar vir die dinge wat hy graag wil hê.  Só leer hy die waarde van geld, die geduld om te wag asook die vreugde om iets te besit waarvoor hy moes spaar.
  • Laat groter kinders takies verrig waarmee hulle sakgeld kan verdien.
  • Vermy dit om te gee wanneer ‘n kind woede-uitbarstings gebruik om sy sin te kry. Wees ferm, sê “nee” en hou daarby.
  • Moenie vir feesgeleenthede oorboord gaan met duur geskenke nie.
  • Bepaal wat jou kind werklik nodig het en wat hy bloot graag wil hê.  As hy dit nie werklik nodig het nie, hoef hy dit nie dadelik te kry nie.

2.  OMKOPERY

Wanneer ‘n kind omgekoop word om homself goed te gedra, sal die slegte gedrag voortgaan omdat hy altyd beloon word om daarmee op te hou. Beloning hoef nie altyd ekstern te wees nie. ‘n Kind moet ook leer dat interne beloning (soos selftevredenheid omdat hy weet hoe om homself goed te gedra) genoeg is.

  • Moenie elke taak beloon wat jou kind tuis verrig nie.   As volwassene word ‘n mens nie beloon vir alles wat jy doen nie.
  • Moenie ‘n kind met geld beloon wanneer hy op skool presteer nie.   Sy baas sal hom nie eendag ekstra betaal wanneer hy sy dagtake voltooi nie.
  • Komplimenteer goeie gedrag. Só sal jou kind leer dat ‘n mens trots en aanvaarbaar kan voel sonder om geskenke te ontvang.

3.   INKONSEKWENTE REËLS EN DISSIPLINE

Konsekwente dissipline lê die basiese beginsels vir ‘n sterk waardestelsel vas, aangesien dit ‘n duidelike raamwerk skep waarbinne ‘n kind veilig voel. Wanneer ouers inkonsekwent optree, voel ‘n kind onseker en angstig omdat hy geen duidelike raamwerk het nie.

  • Stel duidelik huisreëls vas sodat elkeen weet wat van hom verwag word.
  • Moenie aan manipulasie toegee om die gevolge van negatiewe gedrag te ontwyk nie.
  • Waarsku slegs twee keer en straf dan toepaslik. Só weet ‘n kind waar sy grense is en dat hy straf kan verwag as hy sy onaanvaarbare gedrag voortsit.
  • Maak dissipline reeds van vroeg af deel van jou kind se lewe.  Kinders wat eers later gedissiplineer word, sukkel om die dissipline te aanvaar en word opstandig.
  • Vermy dreigemente wat onprakties of onredelik is of wat jy nie sal uitvoer nie. 

4.  ‘N GEBREK AAN RESPEK

Respek is nie ‘n gegewe nie, dit word verdien.  Ouers wat nie vir hul kinders respek het nie, kan ook nie respek terugverwag nie. Kinders is nie minderwaardig nie en behoort nie minderwaardig behandel te word nie.

  • Luister met onverdeelde aandag wanneer jou kind met jou praat.
  • Gebruik woorde soos “asseblief” en “dankie” wanneer jy met jou kind praat.
  • As jy van jou kind verwag om verskoning te vra wanneer hy ‘n fout gemaak het, moet jy dieselfde doen.
  • Wees betroubaar en hou by jou woord. 
  • Respekteer ouer kinders se privaatheid in die bad- en slaapkamer.

5.  FOKUS OP TEKORTKOMINGS

Ouers se taak is om gesonde, gebalanseerde kinders groot te maak.  ‘n Kind word met ‘n bepaalde temperament gebore, maar ‘n ouer se insette is ‘n bepalende faktor in sy persoonlikheidsontwikkeling.

  • Komplimenteer jou kind wanneer hy iets goed doen of iets regkry.  Op hierdie manier bou jy sy selfvertroue.
  • As jou kind met iets sukkel, help hom eerder om daarin te verbeter as om vir hom te vertel hoe sleg hy daarin is.
  • Moenie jou kind met ander vergelyk nie. 
  • Stel saam met jou kind haalbare doelwitte.  As hy hierdie doelwitte bereik, sal dit hom motiveer om nuwe doelwitte te stel en dit aan te pak.

6.  OORBESKERMING

Die lewe is nie vir sissies nie.  Ouers maak dikwels hul kinders in ‘n kokon groot in ‘n poging om hulle van seerkry te weerhou.  Kinders kry egter die een of ander tyd seer, ongeag teen watter koste hul ouers dit probeer vermy.

  • Berus daarby dat stampe en stote deel van die grootwordproses is.
  • Tref die nodige voorsorg om te verseker dat jou kind veilig is, maar laat hom dan toe om sy lewe te leef.
  • Leer jou kind om verantwoordelik op te tree en self tussen veilige en onveilige situasies te onderskei.
  • Moenie ‘n groot bohaai daarvan maak as jou kind ‘n skrapie opdoen nie.

7.  SWAK ROLMODELLE

Die meeste aangeleerde gedrag by kinders word gevorm deur ander na te boots.  Kinders sal noodwendig hul ouers se gedrag na-aap.  Veral jonger kinders sien hul ouers as rolmodelle en dink alles wat hul ouers doen is reg. 

  • Let op wat jy doen en sê.  Selfs ‘n woord wat per ongeluk uitglip, word by ‘n kind vasgelê.
  • Kies jou vriende só dat hulle ook goeie rolmodelle vir jou kinders sal wees.
  • Volg ‘n gebalanseerde lewensstyl ten opsigte van jou eetgewoontes, TV-kyktyd, werk, ontspanning en oefening. 
  • Wys jou omgee vir ander mense. Só leer jou kind mededeelsaamheid en empatie.
  • Doen jou bes om nie jou humeur te verloor nie.

8.  ‘N GEBREK AAN VERANTWOORDELIKHEID

Kinders moet van kleins af geleer word om verantwoordelik op te tree.

  • Gee aan jou kind take wat by sy ouderdom pas.
  • Laat hom toe om keuses te maak wat vir sy ouderdom gepas is.
  • Wees self ‘n rolmodel wat self verantwoordelik optree.
  • Pas dissipline só toe dat jou kind leer om verantwoordelikheid vir negatiewe gedrag te aanvaar.
  • Laat jou kind die natuurlike gevolge dra wanneer hy onverantwoordelik optree.  Verduidelik dan waarom sy gedrag onverantwoordelik was en hoe hy dit moet verander.

9.  ONREALISTIESE VERWAGTINGS

Wanneer ouers se verwagtings te hoog is en ‘n kind nie daaraan kan voldoen nie, voel hy minderwaardig en onsuksesvol.  Só ‘n kind raak gou moedeloos.

  • Stel ouderdomsgepaste doelwitte en verwagtings aan jou kind.
  • Hou jou kind se unieke vermoëns in gedagte wanneer jy verwagtings stel.
  • Hou in gedagte dat jou drome dalk nie jou kind se drome is nie.
  • Gee aan jou kind seggenskap in die verwagtings wat aan hom gestel word.
  • Stel ‘n haalbare rooster op waarbinne sekere take voltooi moet word.

10.  MAMMA TREE ALTYD IN

‘n Kind wie se ouers altyd vir hom intree, word deur die maats bespot en verneder.  ‘n Mens kan nie altyd teenwoordig wees wanneer jou kind in ‘n moeilike situasie beland nie.  Laat hom daarom toe om vir homself op te staan.

  • Leer aan jou kind die nodige vaardighede om moeilike sitausies te hanteer, maar laat hom dan toe om dit self te doen.
  • Vermy dit om jou kind op te piep en hom sodoende bang te maak om konflik te hanteer.
  • Leer jou kind deur rolspel by die huis om konflik te hanteer.