Druk artikel

Pas só effektiewe dissipline toe
Wietske Boon

Wanneer dit by dissipline kom is daar nie, soos met baie ander opvoedingstake, ‘n ‘one-size-fits-all’ oplossing nie.  Elke kind verskil, jul gesinsdinamika is uniek en ouers se sienings en persoonlikhede verskil – dít alles bepaal die dissiplinestyl wat vir júlle gaan werk.

Hoewel daar verskeie dissiplinestyle en –strategieë is, is daar ‘n paar punte wat - ongeag die dissiplinestyl - toegepas behoort te word om effektiewe dissipline te verseker.

Let op jóú gedrag.   Watter voorbeeld stel jý vir jou kind?  As jou gedrag nie na wense is nie, kan jy tog nie van jou kind verwag om positiewe gedrag te openbaar nie. Wanneer jy dissiplineer is dit is nodig om kalm, maar ferm op te tree wanneer jy jou kind vermaan.

Dissiplineer met liefde.  Dissipline is nie ‘n geleentheid om te intimideer of gesag af te dwing nie. Dissipline word uit liefde gedoen om jou kinders te leer onderskei tussen reg en verkeerd én dat hulle gedrag gevolge inhou.  Wanneer jy dissipline toepas, bespreek met jou kinders waarom jy nodig gehad het om hulle te dissiplineer en dat jy vir hulle lief is.

Ouers moet as ‘n span saamwerk.  Dit het geen nut wanneer een ouer altyd streng is terwyl die kinders met moord wegkom by die ander ouer nie.  Ouers moet saam besluit op ‘n gepaste dissiplinestyl wat vir die gesin sal werk en dit konsekwent toepas.  Waak ook daarteen om toe te laat dat familie of vriende inmeng met julle dissipline.

Kommunikasie.  Kommunikasie tussen ouers is uiters belangrik.  Dit is nodig om gereeld te gesels oor die huisreëls en dissiplinestyl wat julle gebruik.  Wanneer een ouer nie saamstem met ‘n ander ouer se optrede nie, praat daaroor in privaatheid.  Dis vir ‘n kind baie ontstellend as ouers in hulle teenwoordigheid stry.  Boonop word die aandag van die kind se gedrag afgelei.  Dit is ook verwarrend vir ‘n kind wanneer ouers verskillende verwagtinge stel.

Kommunikasie tussen ouers en kinders is ook belangrik.  Bespreek jou kind se gedrag met hom. Luister hoe hý voel oor die situasie. Daar is dalk ‘n rede vir sy gedrag en moontlik is dit iets waaraan aandag gegee behoort te word.

Stel duidelike grense.  Jy kan tog nie ‘n kind dissiplineer wanneer daar nie duidelike reëls is nie.  Stel basiese huisreëls op – probeer om die lys kort en eenvoudig te hou. Verduidelik vir jou kinders watter gevolge daar gaan wees wanneer hulle nie die reëls nakom nie en hou daarby. 

Kies ‘n gepaste dissiplinestyl.   Elke gesin verskil van die ander.   Oorweeg die verskillende dissiplinestyle en kies een wat vir júlle gaan werk.  Soms gaan dit vir ‘n ruk goed, maar dan is dit nodig om weer iets anders te probeer of aan te pas by jou kind se persoonlikheid en ouderdom.

Ouderdomsgepaste dissipline.  Maak seker dat jou verwagtinge en reëls redelik is en dat jou kinders verstaan wat van hulle verwag word. Maak ook seker dat jou dissiplinestyl gepas is vir jou kind se ouderdom.

Waarsku twee keer en tree dan op.  Kinders het nodig om gewaarsku te word dat hul gedrag nie aanvaarbaar is nie, maar sou hy daarmee voortgaan, moet jy optree.

Wees konsekwent.  Kinders weet wanneer hulle ‘n kans kan vat byvoorbeeld wanneer jy moeg of te besig is en sy gedrag maar oorsien.  Kinders het struktuur en roetine nodig om te floreer. Hulle móét weet dat jou ‘nee’ werklik ‘nee’ is.

Is dit die moeite werd?  Ons kan nie kinders in boksies plaas nie en ons moet hulle spasie gee om te ontwikkel.  Besluit of dít waaroor jy raas regtig die moeite werd en nodig is. As boetie nie sy skoene wil aantrek voordat julle parkie toe gaan nie, is dit nodig om ‘n probleem daarvan te maak? Byvoorbeeld: As die dorings hom steek in die parkie, sal hy volgende keer weet dat  hy liewer skoene moet aantrek.

Gebruik opbouende woorde.  Wanneer jou kind oortree, maak dit nie van jou kind ‘n ‘slegte’ kind nie.  Waak daarteen om jou kinders te verkleineer of te verneder. Fokus op die gedrag en verduidelik waarom hulle gedrag afgekeur word. Help hulle met alternatiewe metodes om van byvoorbeeld woede of frustrasie ontslae te raak of hoe om ‘n spesifieke probleemsituasie positief te benader.

DIE OPSTEL VAN HUISREëLS

 Met die opstel van huisreëls kan jy die volgende in gedagte hou:

  • Hou jou kind/ers se ouderdom in ag – wat is nóú belangrik of watter uitdagings ervaar julle huidiglik – dít kan in die huisreëls saamgevat word.
  • As julle as ouers nie tot ‘n vergelyk kan kom ten opsigte van die reëls nie, maak ‘n lys van die voor- en nadele van elke reël en bepaal daarvolgens wat belangrik is.
  • Besluit op ‘n redelike straf sou die reëls nie nagekom word nie (hou in gedagte watter dissiplinestyl die kleuterskool gebruik indien jy ‘n kleuter in die huis het – dit is makliker vir kinders indien dieselfde dissipline toegepas word, mits dit werk).
  • As jou kinders oud genoeg is betrek hulle by die proses:  julle kan ‘n gesinsvergadering hou en die huisreëls met die kinders bespreek:  wat die reëls behels, waarom dit belangrik is en wat die gevolge gaan wees sou dit nie nagekom word nie.

Indien dissipline in jul gesin steeds ‘n stryd is, vra ‘n kundige om julle hiermee by te staan.