Druk artikel

My kind, swaarkry is nie net sleg nie!
LIG April 2017

Ons wil hê ons kinders moet veilig, gelukkig en gemaklik wees. Hulle moenie swaarkry nie. Maar die lewe loop sy eie loop... Daarom is dit belangrik om jou kinders van jongs af toe te rus vir die moeilike dae wat dalk op hulle wag.

Dit kom vir die meeste ouers natuurlik om hul kinders te beskerm. Om gevare van hulle af te weer. Ons maak planne om teleurstelling te spaar, ons hou hulle weg van situasies wat ongemak kan veroorsaak. Ons spring in en help om mislukkings te voorkom. Ons red, blameer en maak verskonings.

Ons doen alles in ons vermoë om hulle te probeer beskerm. Maar ironies genoeg bereik hierdie pogings nie noodwendig hul eintlike doel nie. Inteendeel, dit bring dikwels eerder skade.

“Lyding is deel van die menslike ervaring, ook dié van ons kinders,” sê Lori Wildenberg, gesins- en ouerskapsopvoeder, skrywer en spreker. “Lyding bring dikwels daardie eienskappe voort wat hulle nodig het om hierdie lewe in die oë te kan kyk - deursettingsvermoë, verantwoordelikheid, nederigheid en empatie.

“Uitdagings skep geleentheid vir emosionele en geestelike groei. Dit kweek selfvertroue en ontwikkel kreatiwiteit en die vermoë om probleme op te los.

“Boonop kan moeilike tye kan ons kinders nader aan God bring. Is dit dus gewens om altyd te wil ingryp?”

Rus jou kind só toe

  • Pas doelbewus uitgestelde bevrediging toe. Selfs al kan jy dit bekostig om dit wat jou kind begeer dadelik te koop, laat dit tot later wag. Lori sê: “Gee jou kinders die geleentheid om te wag en te werk vir iets wat hulle graag wil hê. Leer hulle die verskil tussen behoeftes en begeertes. Wys hulle hoe om tevrede te wees met dit wat hulle reeds het. Kweek 'n dankbare houding by hulle, en leer hulle om ook in hul gebede te midde van swaarkry-tye dankie te sê.”
  • Leer jou kinders wat self-verloëning beteken. Jesus het sy volgelinge geleer dat dié wat Hom wil volg, hulleself moet verloën (Lukas 9:23). En Paulus gee gelowiges die opdrag om die aardse dinge dood te maak wat steeds deel van hul lewe is.  Gelowiges moet die vrug van selfbeheersing dra en leer om “nee” te sê vir selfsugtige begeertes. Leer hierdie dinge ook aan jou kinders. En wees vir hulle hierin ‘n voorbeeld.
  • Gun jou kinders die kans om oor verwerping te rou. Dit leer hulle onder meer om deernis te hê wanneer ander mense swaarkry. Lori sê: “Wys empatie, luister goed, wees lief vir hulle, en deel jou eie ervarings met hulle.
  • Moenie die skeidsregter wees wanneer jou kinders baklei nie; wees die afrigter. Leer hulle hoe om konflik op te los en hoe om van mekaar te verskil sonder om gedurig op die aanval (of die verdediging!) te wees.
  • Fokus op die leerproses en nie bloot op die gevolge nie. Praat met hulle oor wat hulle gedurende terugslae én suksesvolle pogings geleer het. Byvoorbeeld: “Dit was seker lekker om soveel harde werk in jou projek te sit, of hoe? Wat het jy alles hieruit geleer?”.
  • Plaas klem daarop om te dien, eerder as om gedien te word. Om in die posisie te wees om ander te kan dien, is inderdaad 'n voorreg.
  • Vertel jou kinders van jou eie teleurstellings en mislukkings. Wees vir hulle 'n voorbeeld van hoe 'n mens in vertroue, nederigheid en vreugde groei, te midde van die goeie én slegte tye.

Wanneer dit moeilik gaan...

Wanneer jou kinders vir een of ander rede begin swaarkry, kan jy hulle stapsgewys help om deur dit te verwerk. Lori gee die volgende wenke:

  • Beleef dit. Laat die kinders toe om die blydskap en hartseer te ervaar. Al hierdie gevoelens is deel van menswees. Nee, dit voel nie goed om hartseer te wees nie, maar dit is nie verkeerd nie; dit is normaal. “Moenie jou kinders teen emosies beskerm nie en moet hulle ook nie daarvoor straf nie,” sê Wietske Boon, 'n spelterapeut van Centurion. “Leer hulle eerder die vaardighede om teleurstellings te hanteer.”
  • Sê dit. Bied 'n veilige ruimte aan jou kinders waar jou kinders aan hul hartseer mag uiting gee.  Wees meelewend, luister en wys jou liefde. Vertel hulle van daardie tye in jou lewe wat ook vir jou moeilik was om te hanteer. Bid vir jou kinders, en bid saam met hulle.
  • Definieer dit: Gee jou kinders die woorde om hulle emosies mee te beskryf. Herhaal dit wat jy hoor hardop.  So help jy jou kinders om hul emosies te verwoord. Sê iets soos: “Dit klink asof jou gefrustreerd voel. Ek sou ook gefrustreerd gevoel het.” Só beleef jou kinders dat jy hulle hoor en verstaan.
  • Hanteer dit. Help jou kinders om 'n oplossing te probeer vind.Wanneer die gevoelens geïdentifiseer is, verminder dit die spanning en kan die brein die probleem beter hanteer en na 'n oplossing soek. Gee jou kind die kans om self oplossings vir die probleem te soek. Wietske waarsku: “Traumatiese gebeure vereis soms professionele hulp. Let op na jou kind se emosies en moontlike gedragsveranderings. As jy agterkom dat jou kind te lank neem om die gebeure te verwerk, kan’n professionele persoon se hulp ingeroep word.”
  • Leer daaruit. Vra vrae. Help jou kinders om op die “wat” en “hoe” te fokus, eerder as die  “hoekom.” Vra: “Hoe kan ek reageer?” Vermy: “:Hoekom tref dit my?”
  • Gebruik dit. Ons swaarkry is nooit tevergeefs nie. God sal op ‘n stadium die een wat ly, aanmoedig om na ander uit te reik en hulle sal help. Só skryf Paulus:  “In elke moeilikheid help Hy ons. Daarom kan ons ook weer ander help wat in allerlei moeilikhede verkeer. Ons kan hulle bemoedig met dieselfde bemoediging waarmee God ons bemoedig...” (2 Kor 1:4).

Wees bly!

As ons ons kinders teen alle swaarkry probeer beskerm en hulle net aan die lewe se “lekker” dinge blootstel, maak ons emosioneel-kwesbare kinders groot. Hulle kan selfsugtig word en begin dink dat hulle net die goeie verdien. En wanneer hulle dan uiteindelik met seerkry gekonfronteer word, bring dit onsekerheid en selfs vrees. 

Rus hulle eerder toe vir die swaarkry-tye. Dan kan hulle ook ander help. En leer hulle om bly te wees oor swaarkry... Nee, nie oor die pyn wat dit veroorsaak nie, maar oor die karaktereienskappe wat dit voortbring.

Wys hulle hoe om by God troos te vind. Só leer hulle om op God se teenwoordigheid te reken wanneer hulle probleme kry.

As maats swaarkry

Dit gebeur dikwels dat 'n maat deur ‘n moeilike tydjie deurmaak. Die Bybelse opdrag is dat ons sal bly wees saam met dié wat bly is, en sal treur saam met dié wat treur (Rom 12:15).

Hoe doen jy dit? Wietske deel ‘n klompie praktiese wenke:

  • Luister na jou maat, en hou daardie inligting vertroulik. Dit mag nie aan almal verkondig word nie, anders verbreek jy die vertroue wat die maat in jou gestel het.
  • Iets soos 'n drukkie of die deel van 'n toebroodjie beteken dalk baie meer as woorde.
  • Tieners kan in gevalle waar hulle voel dit nodig is, die maat se toestemming kry om die inligting met 'n ouer te deel ten einde volwasse hulp en ondersteuning te kry.
  • Bid dat die Here jou maat sal bystaan.

Wat sê die Bybel?

Ons kan nie ons kinders lewenslank in watte toedraai nie, maar ons kan hulle help deur Bybelse waarhede oor lyding met hulle te deel. Byvoorbeeld:

  • God het die wêreld goed gemaak. Ook ons liggaam is goed geskape, maar al hierdie goedheid is gebreek toe die mens in sonde geval het. Nou is niks meer soos die Skepper dit oorspronklik bedoel het nie.  Dood en swaarkry is onder meer die gevolge van die mens se eerste ongehoorsaamheid.
  • Almal kry swaar.Ook Christene spring nie lyding vry  nie.
  • Swaarkry is tydelik.Daar kom ‘n dag wanneer God alles gaan regstel. Dan word die bose geoordeel en God se kinders finaal van swaarkry en leiding bevry.
  • God is by ons wanneer ons swaarkry.“Die Here is naby die gebrokenes, Hy help die moedeloses.” (Psalm 34:19). Hy sal ons krag gee (Jesaja 41:10).
  • God is goed.Paulus skryf “Ons weet dat alles ten goede meewerk vir dié wat Hom liefhet...”(Rom 8:28). Hy buig lyding óm, sodat daar ook uit die mees sinnelose swaarkry uiteindelik iets goeds kom.

 

Aanvullende bron:

http://www.desiringgod.org/interviews/how-do-we-prepare-our-children-for-suffering